Welkom bij de Odd Fellows Heerenveen vriendschap liefde waarheid

odd fellows schakel mensen header

Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief
 

Onlangs las ik een artikel in de NRC over de schrijver Rudy Kousbroek. Hij is helaas al overleden, maar hij schreef altijd heel leuk over zijn katten en over Indië. Daar had hij zijn jeugd doorgebracht en uit zijn verhalen bleek dat hij vol nostalgie of te wel met weemoed over die periode in zijn leven terug dacht. Zo kwam ik ook op het woord nostalgie. En zo als wij hier bij elkaar zitten hebben de meesten van ons meer verleden dan toekomst.


Ieder jaar ga ik in mijn kast vol nostalgie de dingen na met de vraag houd ik het of neem ik er afscheid van. En ieder jaar ruim ik toch wel op en komt er ook weer iets bij met wat ik wil bewaren. De kast komt dus nooit leeg. Heel veel brieven van familie en bekenden heb ik en die geven een leuk tijdsbeeld. Brieven met herkenbare handschriften krijg je nu haast niet meer, dat zijn nu mailtjes geworden en die bewaar je niet allemaal want anders komt je mailbox vol. Maar soms vergeet je deze leeg te maken en voordat je het weet staat het getal weer op honderd. In feite is het een deeltje van je geheugen geworden. Je computer onthoudt alles wat je erin stopt, nee bewaart. Alles is met een vingertop weer onder oogbereik en je kunt dan dingen ontdekken die achter de horizon van je geheugen waren geraakt. Maar zo’n kast opruimen vind ik toch leuker dan een druk op de computertoets. Het is allemaal tastbaar.
Bij het ouder worden en daar kan iedereen hier zich wel iets bij voorstellen, want onze gemiddelde leeftijd is toch wel een eindje boven de veertig en daardoor denken we vaak met nostalgie of te wel met weemoed aan vroeger terug. In mijn geval aan de jaren vijftig. Herinneringen aan leuke en minder leuke dingen. Het is namelijk niet waar dat alles slijt met de tijd.
Maar wat wil dat zeggen, het woord nostalgie. De letterlijke vertaling is verlangen vol heimwee in het bijzonder heimwee in de tijd. En dat is misschien een diep geworteld verlangen naar de verloren tijd. Een tijd van meer rust, veiligheid en vooral een langzamere tijd. Ik word ook vaak bij dat opruimen overvallen door gevoelens van weemoed. Dat kan zijn door het bekijken van foto’s van vroeger en door het lezen van vakantieverslagen Maar ook door middel van geuren die je aan een bepaalde tijd, huis of plaats doen denken. Ik denk daarbij nog aan een bouwsteen over de zintuigen die hier eens is gehouden.Weemoed zo ook dus door middel van geluid. In mijn geval het horen van het geluid van een lelijke eend, onze eerste auto. Zo af en toe zie je er nog wel één rijden en in Frankrijk veel meer. En dan de smaak, bijvoorbeeld de smaak van chocola. Ik kreeg namelijk mijn eerste reep chocola na de oorlog van een Canadees, die bij ons was ingekwartierd. Een smaak om nooit te vergeten. Het verhaal over de smaak van een koekje is heel mooi beschreven door de Franse schrijver Proust in het boek getiteld: Op zoek naar de verloren tijd. Het gaat hierbij om het verhaal van een volwassen man op bezoek bij zijn moeder waarbij hij een madeleine krijgt bij de thee. Hij doopt het koekje in de thee en daarbij komen herinneringen bij hem op van toen hij nog een kind was en op bezoek was bij zijn tante. En die gevoelens geven hem een niet te beschrijven geluksgevoel. Ook geeft Hylke Speerstra in zijn boek “Het wrede paradijs” een beschrijving van de Friezen die na de oorlog gingen emigreren. Bij hun sloeg het heimwee twee maal toe, bij aankomst in het nieuwe land en bij het ouder worden.
Nostalgie is een verlangen, een gevoel, maar niet om terug te keren naar de verleden tijd want dat is natuurlijk onmogelijk. Maar om een gevoel uit het verleden terug te vinden en niet hoe het werkelijk was maar hoe het voelde. Daarom bezit ik dan ook vele fotoalbums en dagboeken en oude agenda’s. En een heleboel dia’s die we na een grote schifting nu op een stick hebben laten zetten.
Maar ook heb ik nog een briefjeswisseling die ik met een vriendin op school had. Zij zat in klas A en ik in klas B en in de pauzes of bij de wisseling van het lesuur gaven wij elkaar kleine briefjes als dat zo uit kwam.Dat vonden we allebei erg spannend en  leuk De inhoud bestond uit de laatste nieuwtjes  over  onze leraren, het vervelende huiswerk, over kleding die we mooi vonden en over onze uitjes en de daarbij behorende ontmoetingen en over onze weekend of vakantieplannen. Een onbezorgde en ook spannende tijd, die jaren vijftig. “Save the last dance for me” is nog altijd een mooi nummer uit die tijd.
 Toen mijn vriendin haar dochter dezelfde leeftijd had als wij toen, heb ik haar mijn lang bewaarde briefjes gestuurd met de bedoeling ze aan haar dochter te geven. En zo geschiedde. Ze vonden het allebei heel erg leuk. Mijn vriendin was verrast en las ze met weemoed en haar dochter vond het erg grappig. Zij bekeek haar moeder met een heel andere blik Zij kreeg zo een inkijk in ons leven van eind jaren vijftig. Wat waren we toen nog heerlijk jong en kinderlijk voor onze leeftijd. Maar dat voelden we natuurlijk niet zo.
Tegenwoordig is iedereen tot vervelends toe voortdurend met elkaar verbonden en dat stimuleert een afhankelijke gedragsstijl. De binnenwereld gaat ongeremd naar buiten en niets blijft zo bewaard. Toch ben ik heel blij met de moderne communicatiemiddelen. Ik zou ze niet graag willen missen. Het is alleen de kunst om ze op de juiste manier te gebruiken. Niet altijd bereikbaar zijn geeft een vrij gevoel zeg ik altijd tegen mijn kinderen en kleinkinderen.
Momenteel bestaat er de mogelijkheid om iemand in te huren waaraan je je levensverhaal vertelt. Dit wordt dan op dvd gezet of je kunt er een boek van laten maken. Ieder mens wil gehoord of gezien worden en daar hoort een eigen verhaal bij. Bij zo’n uitbesteding zijn getallen van€ 3000 en € 5000 heel gewoon, las ik laatst.
Nostalgie is ook niet zonder risico. Het kan leiden tot sentiment. Mijmeren over het verloren paradijs is vaak een verlangen naar verloren onschuld, naar puurheid. Maar pas op, de dingen lijken vaak mooier dan ze in werkelijkheid waren. Ook slechte ervaringen kunnen een bron van gemijmer zijn. Want willen we terug naar bijvoorbeeld de grote standsverschillen, de extremen van armoede en rijkdom en de ongelijkheid tussen man en vrouw? En niet te vergeten naar het kuise Nederland van waar zwangerschap volgt op zonde? Ik denk van niet.
Samenvattend kan je zeggen dat het verlangen naar vroeger een uiting is die we maar beter kunnen vermijden. Want stel dat vroeger nog bestond en alles nog intact was, dan nog is er geen weg terug. Wat overblijft zijn de mooie en ook minder mooie herinneringen met de gevoelens daarbij en dat is heel wat waard. Dat neemt niemand je meer af.
Wanneer er nieuwe zusteren worden ingewijd denk je ook terug aan de tijd dat je zelf hier voor het eerst binnen kwam en dat je van niets wist. Dan is er in de loop van de tijd veel in positieve zin veranderd en dat is alleen maar goed. De tijden veranderen en je moet met de tijd meegaan want anders trek je beslist geen nieuwe mensen.
Wanneer ik op bezoek ga naar oudere zusteren klinkt in hun stem ook vaak nostalgie door hoe het was en wat er al niet allemaal gedaan werd in onze loge, enz ., enz … Heel fijn om te horen, ieder van ons heeft zo haar eigen tijd.
Een aantal jaren geleden volgde ik een cursus filosofie gegeven door het Humanistisch Verbond. Tijdens een van deze lessen was de opdracht om een favoriet gedicht uit te zoeken en dan te vertellen waarom je juist dat gedicht had uitgezocht. Een heel boeiende avond was dat. I k eindig met dat uitgezochte gedicht van mij, geschreven door Rutger Kopland.Een gedicht vol heimwee zoals hij er wel meer heeft geschreven en dat ik passend vind aan het eind van deze bouwsteen.

Vertrek van dochters (in mijn geval van zonen)
Ze moesten inderdaad gaan, ik had het gezien
aan hun gezichten die langzaam veranderden
van die van kinderen in die van vrienden
van die van vroeger in die van nu.

En gevoeld en geroken als ze me kusten
een huid en een haar die niet meer voor mij
waren bedoeld, niet zoals vroeger,
toen we de tijd nog hadden.

Er was in ons huis een wereld van verlangen,
geluk, pijn en verdriet gegroeid, in hun
kamers waarin ze verzamelden wat ze mee
zouden nemen, hun herinneringen.


Nu ze weg zijn kijk ik uit hun ramen en zie
precies dat zelfde uitzicht, precies die
zelfde wereld van twintig jaar her,
toen ik hier kwam wonen.

icon

Odd Fellows Heerenveen |  Herenwal 10 | 8441 AZ HEERENVEEN | Friesland

(c) 2019 Odd Fellows Heerenveen, realisatie website: Noordoost.nl