Welkom bij de Odd Fellows Heerenveen vriendschap liefde waarheid

odd fellows schakel mensen header

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Bouwsteen "De koude oorlog"

Het woord "Crisis" bestaat in het Chinees uit twee karakters. Eén komt overeen met "gevaar", de andere met "kans, gelegenheid". Ik ga in deze bouwsteen terug in de tijd waarin de mensheid het grootste gevaar liep zichzelf te vernietigen, waarin twee leiders dit inzagen, en gedwongen  samenwerkend deze holocaust voorkwamen en de wereld een nieuwe kans gaven. Maar eerst vliegt u met mij en mijn gezin naar Florida. Deze zomer landen we in het bloedhete Orlando, opgewacht door mijn schoonfamilie. In die vier weken durende vakantie maakten we ook met zijn tienen in een gehuurd busje een reis naar New York, een afstand van ongeveer 1700 kilometer. In New York bezochten we het Dakotahuis waar John Lennon met zijn gezin woonde. Vlak voor de ingang zou hij in 1980 door een gestoorde fan worden doodgeschoten. Nog geen kilometer daar vandaan net in Central Park was een herinneringspark genaamd "Strawberry Fields" met in het midden een mozaieke plein met de letters "Imagine". Rondom dat plein stonden vele zitbanken met namen en teksten van mensen en organisaties die daar geld aan hadden geschonken. Daar zittend komt er van alles in je op, maar vooral de gedachte "wat zonde, hij had nog zoveel moois voor de wereld kunnen maken".

 

Twee dagen later zouden we weer een beroemde dode bezoeken, nu in Washington DC, namelijk op de Arlington begraafplaats, een begraafplaats voor overleden Amerikaanse soldaten. De beroemdste soldaat waar vele bussen per dag apart voor komen is president John F. Kennedy. Hij ligt daar uitziende over de begraafplaats en nog verder over de stad Washington tegen een heuvel onder een gedenksteen met de eeuwige vlam. Je kijkt uit over "het Witte huis" met daar achter "het Capitol", dan rechts de reusachtige obelisk, en links het eveneens kolossale pentagon, het ministerie van defensie. Naast zijn naam staat de naam van zijn vrouw Jacqeline, geflankeerd door twee namen van hun kinderen die snel na de geboorte overleden. Iets naar beneden lopend stond een eenvoudig wit kruis met de naam van zijn broer Robert Kennedy. Ik vond het wel passend dat president Kennedy daar tussen allemaal soldaten lag. Zelf had hij de tweede wereld oorlog in de strijd te nauwernood overleefd, en ik zie hem ook, als een moedige strijder tegen het kwaad dat hem tijdens zijn leven omringde. Er bestaat in deze tijd de tendens slecht over hem te spreken. Hij zou een zwakke president zijn geweest, en in die zin was de moord in 1963 dan ook niet meer dan een voetnoot in de geschiedenis.

Ik heb niet lang geleden dit boek gekocht:"JFK and the unspeakable", van professor theologie James F. Douglass. Daarin wordt een heel andere Kenndy neergezet dan nu gewoonlijk wordt gedaan. Douglass laat in 3 jaar tijd Kennedy veranderen van een koude oorlogsdenker in een vredesdenker. Hoe dat gegaan is zal ik in korte tijd proberen uit te leggen. We zullen terug moeten gaan naar 1960, het jaar waarin ik het levenslicht aanschouwde. In 1960 krijgt de net beeedigde president te maken met een aktie van de CIA, die in samenwerking met Cubaanse bannelingen, een aanval op de Cubaanse stranden plaatsten, waarbij Kennedy was verzekerd dat hulp van het Amerikaanse leger niet nodig was. Het zou een puur Cubaanse aangelegenheid blijven. Het liep mis op de Varkensbaai, en Kennedy werd gevraagd om Amerikaanse luchtsteun. Kennedy begreep dat hij in de val was gelokt door de CIA en het leger, dat ze van te voren al wisten dat de steun van Amerika nodig was bij deze aktie, en dat ze er wel vanuit gingen dat Kennedy op dat crusiale moment zich niet durfde terug te trekken. Dat deed hij wel. Hij gaf geen steun, de Varkensbaai werd een ramp, en de Cubanen, de CIA en het leger hebben hem dat nooit vergeven. Kennedy ontsloeg daarna het hoofd van de CIA, Allen Dulles en een hoge generaal, wat nog meer kwaad bloed zette. En dat was wederzijds. "Ik ga de CIA in duizend stukjes scheuren en laten verwaaien in de wind!"", schreeuwde Kennedy tegen zijn medewerkers.

Maar dit was nog maar het begin van de moeilijkheden met het militaire blok. Kennedy probeerde zoveel mogelijk een oorlog te voorkomen, het leger en de CIA probeerde situaties zoveel mogelijk te laten escaleren. Het is nu bijna niet meer voor te stellen maar in de tijd van "liever dood dan rood" waren patriottische Amerikanen van mening dat ze de voormalige Sowjet-Unie konden vernietigen, zelf zo'n nucleaire oorlog konden overleven, om daarna gewoon weer verder te leven. Kennedy's hoogste militaire kopstukken wilden niets liever dan het winnen van zo'n oorlog. Zij kwamen daarom in 1962 met gedegen plannen om Rusland nog voor 1963, want daarna was Rusland nucleair te sterk geworden volgens hun, om Rusland  zonder waarschuwing natuurlijk, nucleair te vernietigen. Kennedy kwam echter tot de conclusie dat een kernoorlog ondenkbaar was omdat alle beschaving verloren zou gaan. Honderd miljoen Ameikanen zouden sterven in de eerste 60 minuten, "de overlevenden zouden verlangen naar de dood", wat een uitspraak was van de Sowjetleider Chroetsjov. En de wereld kwam heel dicht bij zo'n kernoorlog in 1962 tijdens de Cuba crisis. Kennedy besloot tot een vergrendeling van het eiland hopende dat Rusland de raketten terug zou halen, tot grote woede van de Joint Chiefs of Staff die wilden aanvallen en bombarderen. Kennedy weerstond de druk maar net doordat hij hulp kreeg uit onverwachte hoek namelijk van de vijand Chroetsjov. Op het moment dat alles leek fout te gaan stuurde Kennedy zijn broer Robert naar de ambassadeur van Rusland Anatoly Dobrynin. De zoon van Chroetsjov beschrijft het in zijn memoires zo: "De president's broer was doodmoe, Dobrynin kon aan de ogen van Robert Kennedy zien dat hij dagen niet geslapen had. Robert Kennedy zei hem dat de president niet wist hoe hij de situatie moest oplossen. De militairen oefenden grote druk op hem uit om Cuba aan te vallen. Ook al wil hij geen oorlog iets onomkeerbaar zou zo maar kunnen gebeuren. Als de situatie langer zo blijft bestaan is de president niet zeker dat de militairen geen machtsgreep plegen." Sergei Chroetsjov beschrijft de gedachten van zijn vader als hij het verslag verneemt van de ambassadeur. "De president vraagt om hulp en het was duidelijk dat vertraging fataal kon zijn. De temperatuur van de boiler in Washington was gevaarlijk opgelopen en stond op het punt om te exploderen." Chroetsjov sprak toen tegen zijn minister van defensie, Andrei Gromyko: "We moeten Kennedy laten weten dat we hem willen helpen". Bij het woord "helpen" aarzelde Chroetsjov even volgens zijn zoon. Wist hij wel zeker dat hij zijn vijand Kennedy wilde helpen? Hij was in die tijd in het geheim een briefwisseling met Kennedy begonnen. Zo had Chroetsjov in één van de brieven het over het drijvend houden van de ark met dieren van allerlei plumage. Een vergelijking die Kennedy erg aansprak. Ze hadden een gezamelijk doel, de wereld redden van de ondergang.Kennedy stond geisoleerd binnen zijn eigen regering en ironisch genoeg leerde hij Chroetsjov door die briefwisselingen meer te vertrouwen dan zijn eigen mensen. Langzaam aan ontstond er vertrouwen tussen beide leiders.

Het sterke van dit boek is dat het citeert uit eerste bron.

Het staat vol met weinig bekende informatie, en laat zien hoe geisoleerd JFK was op het einde ten aanzien van zijn generaals, zijn ambassadeur in Vietnam en zelfs zijn naaste adviseurs. Critici komen altijd met het verhaal dat JFK verantwoordelijk was voor de escalatie van de Vietnam oorlog. Maar dit boek laat duidelijk zien dat hij van plan was in 1965 zich volledig terug te trekken uit Vietnam. Hij had al een geheime Memorandum op 11 oktober 1963 daar voor ondertekend, dat nooit zou worden uitgevoerd. Maar het wordt nog duidelijker als we uit eerste bron vernemen hoe hij er over dacht. Senator Wayne die erg tegen een oorlog in Vietnam was schreef hij eind 1963 het volgende:"Ik ben in het midden van een uitgebreide studie over onze positie in Vietnam. Als ik klaar ben wil ik een halve dag met jou het punt voor punt analyseren. Ik heb besloten uit Vietnam te stappen, definitief!". En vlak voordat hij vertrok naar Dallas vertelde hij zijn pers agent Kilduff dit:"Vietnam is het niet waard nog één Amerikaans leven te verspelen. Als ik terug kom uit Texas gaat dat allemaal veranderen". Die zelfde mensen die zo respectloos over Kennedy spreken doen ons ook geloven dat hij goedkeuring gaf aan de CIA voor de vele geplande  moordaanslagen op Castro. In werkelijkheid stuurde hij vlak voor zijn dood de Franse journalist Jean Daniel naar Castro om zijn wens voor vrede en samenwerking met Cuba kenbaar te laten maken. De journalist sprak de letterlijke teksten van Kennedy uit naar  Castro die erg geimponeerd was. Castro was daarvoor een tijd op werkvakantie bij Chroetsjov geweest, nog steeds kwaad om het feit dat Rusland zonder zijn medeweten de raketten had weg gehaald. Chroetsjov overtuigde hem toen dat Kennedy te vertrouwen was en zodoende waren die contacten met de Franse journalist goed te begrijpen. Fidel Castro werd al even enthousiast om een Amerika-Cuba dialoog aan te gaan.

Natuurlijk ging niet alles soepel in 1963. Bijvoorbeeld het initiatief van Kennedy om de atoomproeven te staken. Eerst was met de Russen afgesproken dat er drie inspecties per jaar zouden volgen. Opeens werden dat er acht inspecties. Chroetjov reactie was deze:"We voelen ons misleid. Als zij van drie naar acht kunnen, kunnen wij van drie naar nul. Ik wil wel geloven dat Kennedy oprecht is, dus laten we een nieuwe start maken. Zeg de president dat ik zijn uitleg accepteer dat het een misverstand is. Maar de volgende stap moet hij maken". Kennedy begreep dat hij het wantrouwen moest wegnemen en dat deed hij in juni 1963, vijf maanden voor zijn dood, met een uitzondelijke speech voor pas afgestudeerde studenten geschiedenis. Het zou de peace speech gaan heten. Wilt u de gehele speech horen en zien, type dan Kennedy & peace speech in bij You Tube. Ik zal een paar gedeeltes voorlezen en u zult begrijpen dat de militairen niet op zo'n verhaal zaten te wachten. Overigens, Chroetjov vond de speech zo belangrijk dat hij het integraal liet uit zenden in Rusland. Het zelfde gebeurde ook in Cuba. Ironisch genoeg werd er in Amerika zelf geen aandacht door de media aan besteed. Kennedy had meer luisteraars in de Sovjet-Unie dan in zijn eigen land.

"Ik heb gekozen een zaak te behandelen waar onwetendheid te vaak en de waarheid te weinig voor komt. En dat is het belangrijkste onderwerp op aarde namelijk, vrede. Wat voor vrede bedoel ik en wat voor vrede zoeken we? Niet een Pax America afgedwongen op de wereld door Amerikaanse oorlogswapens. Ik heb het over echte vrede, het soort vrede die het leven op aarde de moeite waard maakt, een vrede die het leven van mannen vrouwen kinderen verbetert, niet alleen voor Amerikanen maar vrede voor alle mensen, niet alleen in deze tijd maar vrede in alle tijden. We moeten vrede na streven omdat de oorlog een ander gezicht heeft gekregen. Een oorlog heeft geen zin in een tijdperk waarin een enkel nucleair wapen meer dan tien keer de explosieve kracht bevat dan alle geallieerde bommen in de tweede wereld oorlog bij elkaar. En het dodelijke gif dat door wind en water vervoerd zou worden tot de verste uithoeken van de wereld aan generaties die nog niet geboren zijn. Sommigen zeggen dat het nutteloos is om te spreken van de vrede of ontwapening zolang de leiders van de Sovjet-Unie niet een meer verlichte houding aannemen. Te veel van ons denken dat vrede onmogelijk is. Maar dat is een gevaarlijke, defaitistisch geloof. Het leidt tot de conclusie dat oorlog onvermijdelijk is, dat de mensheid gedoemd is, en dat we die krachten niet kunnen beheersen. Dit standpunt accepteer ik niet. De problemen zijn door mensen gemaakt, en kunnen daarom ook door mensen worden opgelost. De mens heeft vaak het schijnbare onmogelijke opgelost, en we moeten geloven dat we dat opnieuw kunnen. Ik heb het niet over absolute universele vrede waar zovelen van dromen. Ik ontken de waarde van die dromen niet maar als dat alleen onze enigste doel is dan volgen daarop alleen maar ontmoediging en ongeloof. Laten we in plaats daarvan ons richten op een meer praktische meer haalbare vrede, niet gebaseerd op een plotselinge revolutie maar meer op een geleidelijke evolutie. Er is geen eenvoudig oplossing tot vrede. Echte vrede moet het produkt zijn van vele volkeren, de som van vele onderhandelingen. Het moet dynamisch, niet statisch zijn. Vrede is een proces- een manier om problemen op te lossen. Er zullen ruzies en tegenstrijdige belangen zijn net als in een familie en landen. Wereldvrede vereist niet dat ieder mens zijn naaste lief heeft, het vereist alleen dat ze in wederzijdse verdraagzaamheid samen leven. En de geschiedenis leert ons dat vijandschap tussen naties niet voor altijd duurt. Dus laten we volharden. Vrede hoeft niet onmogelijk te zijn en oorlog niet onvermijdelijk.

Laten we ook onze houding opnieuw onderzoeken ten aanzien van de Sovjet-Unie. Geen enkele regering of sociale systeem is zo slecht dat de mensen in dat land als ondeugdzaam moeten worden gezien. Wij Amerikanen vinden het communisme weerzinwekkend vanwege hun ontkenning van de persoonlijke vrijheid. Maar we kunnen het Russische volk ook begroeten voor hun vele successen in de wetenschap, in de economische en industrieele groei, in cultuur, in daden van moed. We zijn nog nooit met elkaar in oorlog geweest en niets is sterker dan onze wederzijdse afkeer van oorlog. Ten minste 20 miljoen Russen verloren hun leven in de Tweede Wereld oorlog, een derde van het grondgebied veranderde in een woestenij. Als er vandaag een totale oorlog zou uitbreken zijn de twee machtigste landen  het meest bedreigd met verwoesting. Alles wat we hebben opgebouwd, alles waar we voor gewerkt hebben, zou in de eerste 24 uur worden vernietigd. Maar zelfs in de koude oorlog dragen onze twee landen de zwaarste lasten.Wij beiden besteden enorme sommen geld aan wapens, die we beter kunnen besteden aan het bestrijden van armoede, onwetendheid en ziektes. Wantrouwen is er aan beide kanten en we zijn gevangen in een gevaarlijke vicieuze cirkel.  Wij hebben daarom wederzijdse grote interesse in een rechtvaardige vrede en in het stoppen van de wapenwedloop. Dus laten we, niet blind voor onze verschillen, aandacht besteden aan onze gemeenschappelijke belangen. Als we niet onze verschillen kunnen beeindigen, laten we dan in ieder geval de wereld veiliger maken in diversiteit. Want in de uiteindelijke analyse, is onze meest essentiele gemeenschappelijk link, dat we allemaal op deze kleine planeet wonen. We ademen allemaal dezelfde lucht. We koesteren allemaal de toekomst van onze kinderen, en we zijn allemaal sterfelijk.

Belangrijke onderhandelingen, waar het einde in zicht is, maar waar ook een frisse start hard nodig is, is het verdrag over het verbieden van kernproeven. Zo'n verdrag zou spanningen verminderen evenals de vooruitzichten op een oorlog. Om duidelijk onze goede trouw te tonen over dit onderwerp, verklaar ik nu dat de Verenigde Staten niet voornemens zijn de nucleaire testen uit te voeren, als andere landen dat ook niet zullen doen. Een dergelijke verklaring is geen vervanging voor een formeel bindend verdrag maar ik hoop wel dat het helpt bij het bereiken van zo'n verdrag.

De Verenigde Staten zal nooit een oorlog beginnen. We willen geen oorlog. We verwachten nu geen oorlog. Deze generatie Amerikanen heeft al genoeg- meer dan genoeg- van oorlog haat en onderdrukking. We zullen klaar staan als anderen wel oorlog willen en we zullen alert zijn om het te stoppen. Maar we zullen ook ons deel doen om een wereld van vrede op te bouwen waar de zwakkeren veilig zijn en de sterken rechtvaardig. We staan niet hulpeloos tegenover deze taak en ook hopeloos is niet het sukses. Zelfverzekerd en moedig moeten we werken niet naar een strategie van vernietiging, maar naar een strategie van vrede."

Een president die zo tegen de stroom in, durft te veranderen van een koude oorlogsdenker in een vredesdenker is een wijs en dapper man. Zo'n man verdient respect, meer dan hij nu krijgt in de media. De media hanteert andere doelstellingen dan alleen maar een eerlijk beeld te schetsen van Kennedy en zijn beleid.

In 1963 een maand na de moord haalden the Beatles hun eerste nummer één hit in Amerika met "I want to hold your hand". Toen ze in februari 1964 landen in New York voor hun eerste optreden in de States, waren de eerste 6 plaatsen in de top 100 bezet door the Beatles. Amerika was diep door de knieen gegaan voor the Beatles. En ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat dat ook te maken had met het feit dat het land in shock was na de moord en toe was aan iets positiefs dat hun kon afleiden. The Beatles kwamen op precies de juiste tijd in Amerika. En ze zouden het vast ook wel gered hebben zonder dit alles, maar het heeft hun sukses vast en zeker versneld. Ik sluit daarom, om de cirkel rond te maken, af met een nummer van the Beatles uit 1968. Paul McCartney schreef het nummer om de zwarte bevolking van Amerika, dat letterlijk vocht voor emancipatie en gelijkberechtiging, een hart onder de riem te steken. Ook een zaak waar president Kennedy zich sterk voor in zette.

Ik dank u voor uw belangstelling en geduld en luisteren we nu naar "Black Bird" uit 1968.

Spreuken: *1 Laat ons nooit onderhandelen uit angst, maar laten we ook nooit bang zijn om te                                                                onderhandelen.

                *2 We zijn niet bang het Amerikaanse volk onplezierige feiten, nieuwe ideeen en                             filosofieen toe te vertrouwen. Een regering die bang is zijn eigen volk in een open                                samenleving de waarheid en leugen te laten zoeken  is een land dat bang is voor zijn eigen mensen.

 

Ben Hottinga

 

icon

Odd Fellows Heerenveen |  Herenwal 10 | 8441 AZ HEERENVEEN | Friesland

(c) 2019 Odd Fellows Heerenveen, realisatie website: Noordoost.nl