Welkom bij de Odd Fellows Heerenveen vriendschap liefde waarheid
  • DeVries6.jpg
  • JRHoogland.jpg
  • ab_slager.png
  • luuk_hazelhoff.jpg
  • bram-boender.jpg
  • IMG_0348.jpg
  • tiny_hilbrands.jpg
  • Wytze_Heida.jpg
  • lieuwe-dijkstra.jpg
  • daan_van_dijk.jpg
  • hieke_de_jong.jpg
  • peter-wouda.jpg
  • johannes_jonkman_web.jpg
  • teake_wahle_dsc_8390.jpg
  • portret_peter.jpg
  • tiemen_stuiver_dsc_8392.jpg
  • ad_van_hertum.jpg
  • ben_hottinga.jpg
  • reg_leenes_dsc_8373.jpg
  • Lieuwe-dijkstra-HR.jpg
  • sjoukje_faber.jpg

Gewone mensen met een perspectief op een betere samenleving

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Cultuurverschillen

Er is maar één volk: de gehele mensheid en er is maar één taal: de taal van de liefde.

Achtbare meester, beste broederen, laten we deze stellingen eens aan de hand van cultuurverschillen bekijken.

Wat is cultuur? Volgens prof. Geert Hofstede, de internationaal bekende, Nederlandse pionier op het gebied van interculturele studies, is het de collectieve programmering van de geest die de ene groep mensen van de andere onderscheidt. Het is het geheel aan gewoonten, gebruiken, waarden, normen en regels die bij een volk, een stam of een clan horen.

 

Cultuur wordt bepaald door taal, religie, etnische groep, waarden en symbolen, klimaat, familie, politiek systeem en civilisatie.

Cultuur is aangeleerd, niet aangeboren. Een pasgeborene kan in elke cultuur grootgebracht worden. Zijn cultuur wordt bepaald door impulsen uit zijn omgeving:eerst het gezin, dan de school, de straat en het werk.

Plaatsen we dit in een piramide dan zien we dat de onderste laag aangeboren en universeel is: de behoefte aan liefde, geborgenheid, erkenning en respect.

De tweede laag is aangeleerd en cultureel bepaald: familie, land, beroepsgroep en etnische groep.

De derde laag is zowel aangeboren als aangeleerd en bepaalt het individu:

karakter en eigenschappen.

Cultuur heeft invloed op alles wat we doen: onze manier van leven en doodgaan,

onze manier om te organiseren en te communiceren en onze manier van consumeren.

Laten we deze aspecten eens aan de hand van praktische voorbeelden bekijken.

Hierbij baseer ik me mede op mijn eigen ervaringen tijdens het wonen en werken in Afrikaanse en Aziatische landen.

Het begrip ‘tijd’ heeft in Afrikaanse culturen een totaal andere betekenis dan in de Westerse wereld. Wij zijn slaaf/dienaar van tijd die bij ons een objectief begrip is. Het werk moet op tijd af, op tijd moeten zijn voor afspraken. In Afrikaanse culturen is ‘tijd’ een subjectief begrip: het is rekbaar en beïnvloedbaar en je bepaalt het zelf.

Bij ons begint de zitting stipt om 20.00 u.; in Afrika wanneer iedereen er is. De bus vertrekt bij ons om 12.00 u. In Afrika wanneer hij vol is.

Symbolen, kenmerkend voor ons logeleven, vormen een belangrijke uiting van cultuurverschillen. Bijv. de vlag speelt een belangrijke rol in de Verenigde Staten. Op de meeste huizen wappert hij continue. Schoolkinderen zweren trouw aan de Stars and Stripes. Hoe anders is dit in Nederland. Afgezien van 4 en 5 mei wordt er nauwelijks gevlagd en is het rood/wit/blauw niet echt een sterke uiting van onze nationale identiteit.

Getallen hebben in de Chinese cultuur ook andere betekenissen. Vier is het getal van de dood; daarom hebben gebouwen vaak geen vierde verdieping en is deze moeilijk te verhuren. Acht betekent welvaart en voorspoed.

Hetzelfde geldt voor kleuren. Rood is in de Chinese cultuur het symbool van geluk en voorspoed, wit van rouw en ongeluk.

Bij een trouwerij geef je geld in een oneven getal in een rode envelop. Bij begrafenissen geef je geld in een even getal in een witte envelop. Wit is de kleur van de dood: je geeft je gastvrouw geen witte bloemen. Dat betekent dat je haar een snelle dood toewenst.

Goed communiceren blijkt in onze loge soms een uitdaging, laat staan wanneer we communiceren met andere culturen.

Laten we eens wat voorbeelden bekijken:

- lachen doe je in Nederland wanneer iets grappig is. In Thailand lacht men als

excuus ,als dank of om een conflict te vermijden (emmer met water uit raam).

- Aziatische culturen vermijden het woord ’nee’. Dit is confronterend en

onbeleefd. De indirecte manier van communiceren is belangrijk. Je zegt niet:

‘dat heb je niet goed gedaan’, maar ‘wellicht is er een andere manier om dit te

   doen’.

- gezichtsverlies speelt een belangrijke rol in Aziatische en Arabische culturen.

Daarom moet je nooit een confrontatie aangaan, kritiek uitoefenen, je stem

verheffen of kwaad worden. Je verliest direct alle respect. Kies voor de

indirekte methode van communiceren.

Voorbeelden van culturele blunders in communicatie is de Fiat Croma in Nederland. Croma is een margarinemerk en wordt niet met een auto geassocieerd. Of de Chevrolet Nova in Spanje. Nova in het Spaans betekent: het rijdt niet, nauwelijks een aanbeveling voor een auto.

Tenslotte ‘eten’.

In Zuid Europa leeft men om te eten; in Noord Europa eten we om te leven. In Nederland nemen we een broodje kaas en melk voor lunch; ondenkbaar in landen als Frankrijk en Spanje waar lunches van 2-3 uur normaal zijn (siësta).

Eten en drinken zijn belangrijke sociale gebeurtenissen in landen met een collectivistische cultuur. Behalve in Zuid Europa geldt dit voor Zuid Amerika, Azië, Arabische culturen en Afrika.

Voorbeeld: welkomsdiner bij aankomst in Taiwan (ronde tafel, eregast met gezicht naar de deur, vissenkop in de soep, eregast begint met toast, boeren na afloop).

Laten we vervolgens kijken naar de cultuurverschillen binnen Europa. We kunnen hier vier cultuurclusters onderscheiden:

  1. 1. Het Angelsaksische cluster: competitief, gericht op de taak, individualistisch

en direct in de communicatie, gedecentraliseerd en hard. We zien dit in

   Engeland, maar ook in de VS en Australië

  1. 2. Het Scandinavische cluster: informeel, gericht op consensus, weinig

   hiërarchie, goede balans tussen werk en privé. We zien dit in de

   Scandinavische landen, Denemarken en Nederland. Qua cultuur ligt Nederland

   het dichtste bij de Scandinavische landen en Denemarken.

  1. 3. Het Paternalistische cluster: sterke hiërarchie, formeel, top down, procedures

   en het belang van relaties. We zien dit in België, Frankrijk en de Zuid

   Europese landen.

  1. 4. Het Duitse cluster: formeel, behoefte aan structuren, gefocust op het proces

   en de details. We zien dit in Duitsland, Oostenrijk, Polen en Hongarije.

Het is een bekend gezegde dat:

- in Duitsland alles is verboden, tenzij het toegestaan is

- in Engeland alles is toegestaan, tenzij het verboden is

- in Frankrijk alles is toegestaan, zelfs als het verboden is.

Cultuurverschillen kunnen we ook mondiaal onderscheiden:

  1. 1. Het omgaan met macht.

De machtsafstand kan groot of klein zijn. Een grote machtsafstand vinden we in dictaturen, zoals Noord-Korea, Rusland, Afrikaanse landen en in toenemende mate Turkije en Venezuela. Hier heerst een sterk centraal gezag, wordt ongelijkheid geaccepteerd, zijn er vaak grote inkomensverschillen (de elite vs. het volk) en is werk een opdracht die uitgevoerd moet worden. Privileges en statussymbolen worden geaccepteerd. Hetzelfde geldt voor corruptie.

We zien deze machtsafstand ook, zij het in mindere mate in Frankrijk en de Zuid-Europese landen.

In Frankrijk wordt onafhankelijk gedrag moeilijk geaccepteerd, staan de kinderen op school op voor de leraren en bestuurt een elitair netwerk het land.

Is de machtsafstand klein, dan wordt het land decentraal bestuurd, is ongelijkheid ongewenst, zijn de inkomensverschillen niet groot en is werk overleg hoe dit het beste uitgevoerd kan worden. Er zijn bijna geen privileges of statussymbolen. Nederland, Denemarken en de Scandinavische landen zijn hier goede voorbeelden van.

  1. 2. Individualisme versus collectivisme.

Individualisme is sterk ontwikkeld in landen als Nederland, Engeland en de VS. Het is gericht op zelfstandigheid en een eigen identiteit. De taak gaat voor persoonlijke relaties en mensen denken als ‘ik’. Je zegt wat je denkt en je zorgt voor jezelf.

Collectivisme zien we in het merendeel van de wereld. Familiebanden zijn sterk ontwikkeld, er is doorgaans weinig privacy en tijd voor jezelf. De persoonlijke relaties gaan voor de taak en mensen denken als ‘wij’. De groep bepaalt je identiteit en beschermt je in ruil voor loyaliteit. Sterk ontwikkeld in bijv.

Zuid Europa, Aziatische en Afrikaanse landen, het Midden Oosten en Latijns Amerika.

  1. 3. Masculien versus feminien

In masculiene samenlevingen wordt geleefd om te werken, is materieel succes belangrijk, is er sympathie voor een sterke winnaar en worden conflicten uitgevochten. Voorbeelden zijn Japan, VS en Engeland.

Feminiene samenlevingen zijn bijv. Nederland en de Scandinavische landen.

Hier wordt gewerkt om te leven, zijn mensen het belangrijkst, is er zorg voor anderen en de omgeving, is er sympathie voor zwakkeren en verliezers en worden conflicten via compromissen opgelost.

  1. 4. Het vermijden van onzekerheden

Landen waarin dit zwak ontwikkeld is, zien onzekerheid als normaal. ‘Anders’ wordt gezien als interessant en er zijn in het algemeen weinig regels. In Europa zien we dit in Nederland, Scandinavië en Engeland.

Landen waar dit sterk ontwikkeld is zijn Zuid- en Oost Europese landen. Hier wordt onzekerheid als bedreigend ervaren. Controle is belangrijk om bedreigingen weg te nemen. ‘Anders’ wordt als gevaarlijk gezien. Er zijn veel regels. Denk aan de vooroordelen m.b.t. migranten die door Oost Europa moeten reizen en de weigering van Oost Europese landen om migranten op te nemen.

Daarom is de EU als federatie een onmogelijke opgave. De cultuurverschillen zijn gewoonweg te groot om te overbruggen. Een goed voorbeeld is Engeland, waar de Brexit wellicht voor een groot deel cultureel bepaald is. Engeland met zijn hekel aan regeltjes, met zijn vecht-politiek en decentraal gezag. Vergelijk dit met Brussel met zijn voorliefde voor regels en wetten, federalistische gedachte en weinig werkbare compromissen.

Terug naar onze loge in Nederland, dat een meer eigentijdse uitstraling wil krijgen. We hebben hier al voorbeelden van gezien: Vertrouwen, verdieping en vriendschap en het erkennen van een hogere macht.

In dit kader zou ook de stellingen: Er is maar één volk en dat zijn alle mensen op aarde en er is maar één taal: de taal van de liefde aangepast moeten worden.

In het licht van deze bouwsteen klinken deze weinig realistisch. Ik vind dat hier ook een moderniseringsslag plaats zou moeten vinden, waardoor deze stellingen realistischer worden en inhoud krijgen.

Een aanpassing zou kunnen zijn: ‘wij respecteren alle verschillende culturen waaruit de mensen op aarde bestaan’. Hiermee geef je niet alleen blijk van realisme, maar erken je ook de grote culturele verschillen tussen mensen op aarde.

Na deze bouwsteen zal de muziekmeester de grote hit van de Zuid Afrikaanse zangeres en anti apartheid-activiste Miriam Makeba laten horen: Pata, pata, een

Afro pop danslied dat tijdens de apartheid in illegale bars in de townships werd gezongen. In de taal van de Xhosa, een van de Bantoetalen. Het betekent: raak me aan, raak me aan en gaat over vriendschap en liefde. Het past daarom feilloos in het gedachtegoed van de loge. Geniet ervan.

  

Spreuk:

Cultuur is datgene wat overblijft wanneer men alles vergeten is wat men geleerd heeft.

icon

Odd Fellows Heerenveen |  Herenwal 10 | 8441 AZ HEERENVEEN

(c) 2017 Odd Fellows Heerenveen, realisatie website: Noordoost.nl